Kort gezegd
- Huwelijksaangifte: ten vroegste 6 maanden en ten laatste 14 dagen voor de trouwdatum.
- Je doet de aangifte in de gemeente waar een van jullie ingeschreven is.
- Het burgerlijk huwelijk komt altijd vóór een eventueel religieus huwelijk.
- Zonder huwelijkscontract valt je huwelijk onder het wettelijk stelsel.
Een kerkelijke of symbolische ceremonie kan prachtig zijn, maar voor de wet ben je in België pas getrouwd na het burgerlijk huwelijk. Dat wordt voltrokken door de burgemeester of de schepen van burgerlijke stand. Hieronder lees je hoe het in zijn werk gaat. Regels en werkwijze kunnen per gemeente licht verschillen: check altijd de website van jullie gemeente of contacteer de dienst burgerlijke stand.
De huwelijksaangifte
Wie wil trouwen, doet daarvan aangifte bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Dat gebeurt in de gemeente waar een van jullie woont, of ingeschreven is in het bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister. Het huwelijk wordt daarna ook in die gemeente voltrokken.
Voor de timing geldt een duidelijke vork: ten vroegste zes maanden en ten laatste veertien dagen voor de geplande trouwdatum. In veel gemeenten kun je de aangifte samen aan het loket doen; sommige gemeenten bieden ook een online aanvraag aan, bijvoorbeeld via Mijn Burgerprofiel. Moeten er buitenlandse documenten voorgelegd worden, begin dan ruim vroeger: die moeten soms gelegaliseerd of vertaald worden. Welke documenten je nodig hebt, lees je bij documenten voor het huwelijk op Trouwfeest.be.
Vul jullie trouwdatum in de aftelkalender in: die toont meteen de vroegste en de laatste datum voor de aangifte.
Datum en uur vastleggen
De gemeente bepaalt op welke dagen en uren er burgerlijke huwelijken plaatsvinden. Op zon- en feestdagen en tijdens sluitingsdagen van het gemeentebestuur wordt meestal niet getrouwd. Willen jullie op een populaire zaterdag trouwen? Informeer dan zo vroeg mogelijk welke tijdsloten er nog vrij zijn, ook al kun je de aangifte zelf pas zes maanden op voorhand doen.
Getuigen
Getuigen zijn bij een burgerlijk huwelijk in België niet meer verplicht, maar veel koppels vragen er toch graag een paar dierbaren voor – het is een mooie eer. Gemeenten laten doorgaans tot vier meerderjarige getuigen toe. Geef hun namen door bij de aangifte of op de manier die jullie gemeente vraagt, en vraag hen hun identiteitskaart mee te brengen op de dag zelf.
Burgerlijk vóór religieus
Trouwen jullie ook kerkelijk of volgens een andere religie? Het burgerlijk huwelijk moet dan altijd eerst plaatsvinden. Veel koppels doen beide op dezelfde dag; anderen trouwen enkele dagen of weken eerder in alle intimiteit voor de wet en houden het grote feest bij de kerkelijke of symbolische ceremonie. Een symbolische ceremonie (met een ceremoniespreker, op de feestlocatie) heeft geen juridische waarde, maar geeft jullie wel volledige vrijheid in vorm en tekst.
Huwelijkscontract: denk er tijdig over na
Trouwen heeft gevolgen voor jullie vermogen. Wie zonder huwelijkscontract trouwt, valt automatisch onder het wettelijk stelsel: een gemeenschap van goederen met daarnaast elk een eigen vermogen. Willen jullie daarvan afwijken – bijvoorbeeld kiezen voor scheiding van goederen, of het wettelijk stelsel aanpassen – dan moet een notaris een huwelijksovereenkomst opstellen. Doe dat bij voorkeur vóór het huwelijk: later aanpassen kan, maar vraagt meer formaliteiten en kost doorgaans meer. Een uitgebreide uitleg vind je bij het huwelijkscontract bij de notaris op Trouwfeest.be.
Wij zijn geen juristen: laat je voor jullie concrete situatie altijd adviseren door een notaris. Neutrale uitleg vind je bij de officiële bronnen onderaan deze pagina.
Na het jawoord
Na de plechtigheid tekenen jullie (en eventueel de getuigen) de huwelijksakte. Die wordt tegenwoordig digitaal bijgehouden. Jullie krijgen in de meeste gemeenten ook een trouwboekje of een ander aandenken mee. In België verandert je familienaam niet door het huwelijk; wel mag je in het dagelijks leven de naam van je partner gebruiken.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet je de huwelijksaangifte doen in België?
Ten vroegste zes maanden en ten laatste veertien dagen voor de geplande trouwdatum, bij de dienst burgerlijke stand van de gemeente waar een van jullie ingeschreven is.
Zijn getuigen verplicht bij een burgerlijk huwelijk?
Nee, getuigen zijn niet meer verplicht. Gemeenten laten doorgaans tot vier meerderjarige getuigen toe als jullie dat wensen.
Moet je een huwelijkscontract hebben?
Nee. Zonder contract geldt automatisch het wettelijk stelsel. Wil je daarvan afwijken, dan stelt een notaris een huwelijksovereenkomst op, bij voorkeur vóór het huwelijk.
Handige officiële bronnen: belgium.be – huwelijksformaliteiten · Vlaanderen.be – huwelijksaangifte · Wikifin – financiële gevolgen van een huwelijksstelsel · Notaris.be